SON DAKİKA HABERLERİ RİZE'NİN HABER SİTESİNDE


  • 03 Ekim 2017, Salı 11:38
OsmanKöseoğlu

Osman Köseoğlu

Çay’ın Başkenti Rize Artık Çay Sektöründe Söz Sahibi Değil !

Çayın başkenti  çay sektörünün lokomotifi yeşiller diyarı Rize, çay tarımında kontrolü Gürcülere kaptırarak, ileride tamir edilmesi  zor bir yola girerek çayımız adeta ipotek altına girmiş durumda !..

Çay’ın başkenti  Rize artık çay sektöründe söz sahibi değil ! 

Türkiye’de Çay denildi mi ,ilk akla Doğu Karadeniz  ve  Rize bölgesi gelir.1970’li yıllardan itibaren çay üretim sektörü , 90’lı yıllara kadar Çaykur tarafından tek Devlet teşekkülü olarak yürütüldü.

1990 yılından itibaren serbest piyasa ekonomisinin hakim olduğu yıllarda Özel sektör  çay sektörüne girerek ,üretim ve istihdam alanında Doğu Karadeniz’in işsiz gençlerini mevsimlikte olsa bünyelerine katarak iş sahası  yarattılar.

Doğu Karadeniz ve bölgemize Gürcüler gelmeden önce Çay toplama işini vatandaşlar aileleriyle  beraber yaparken, araziler  bu şekilde bölünmemişti .Kısmen de olsa Ordu ve Giresun’dan yarıcılar ve yevmiye  tarzında insanlar gelerek yıllarca bölgemizde çay topladılar.

Bu dönemler çayımızın en kaliteli olduğu yıllardı ve teknoloji  o denli gelişmemişti ,fabrikaların bir çoğu modernize olmamıştı.

Sarp sınır kapısını açılmasıyla ilk yıllarda karınlarını doyurmak için akın akın Gürcüler  bölgemize  geldi. Karın tokluğuna  birçok işte çalışıp yöre insanına katkıları oldu. Beş yıl öncesine kadar çay sektöründe  kısmen görünen Gürcüler, özellikle son 3 yıldır Rize ve yöresini istila etti desek yeridir.

Çay hasatı’nın başlamasıyla  Artvin sınırından başlamak üzere  Of bölgesine kadar  uzanan saha’da  artık  Karadenizlileri hakimiyeti değil ,Gürcülerin dediği  geçerli !..

Yıllar önce 15-20 tonluk arazilerini aileleriyle toplayan insanlar, artık  1-2 tonluk  çayını toplayamaz duruma geldi ,İstisnalar hariç şehir dışında olanlar kapsam dışı ama, köyünde oturup ta 1 ton çayını gücüye toplatan kendi yan gelip yatan aileleri gördükçe , biz  nereye doğru gidiyoruz diye  insanın aklından geçmiyor değil!..

Bugün  1 ton çayı Gürcüler 330-350 lira  arasında topluyor, yiyecekleriyle  bu masraf 400 tl ,bazı bölgelerde Fiyatları kendileri belirliyor yevmiyeleri  100 tl ’ye kadar çıkıyor.

KISA BİR HESAPLAMAYLA

Çay  Müstahsili  çayını biçtirmek için tuttuğu 4 kişilik işçiye 400-440 tl günlük yevmiye veriyor, üç öğün yemeğine de ( 4 kişilik sabah kahvaltısı ) 15 tl den 60tl, ( 4 kişilik öğle yemeği ) 20tl den 80 tl, ( 4 kişilik akşam yemeği ) 20 tl den 80 tl, bahçeye işçileri ( araç tutarak )çikarıp indirme 60 tl , toplanan çayı alım yerine götürme ( araç tutarak  nakliye, kendi arabasıyla sade mazot parası en az ) 60 tl, il sürgünde bereketli verim alabilmen için döktüğün gübre  en az 100tl,  toplam 440 tl, gün içinde giderler ve  İşçilere verilen ödemeyle birlikte 780tl . NOT: Bazıları sigarayı ön şart olarak ileri sürüyor !..

Yapılan hesaplamayla   çayın üçte biri Gürcü  ve masraflara gidiyor, bitti mi hayır ,Çayı ton işi toplayan Gürcüler,  çay çok gelsin erken bitsin diye çayın adeta altını üstüne getirerek , hem çayın kalitesini bozuyorlar ( Fabrikalar adeta  kereste fabrikasına döndü  lif alıcılar yetiştiremiyor ) hem de , çayın geleceği ve  çay tarımını yıllar sonra büyük bir tehlikenin  geleceğinin işaretini veriyorlar.

Şimdi soruyorum: Bugün al gülüm ver gülüm millet çayını bunlara toplatarak günü birlik yaşıyorlar, yarın her hangi bir  Devlet politikasıyla bu Gürcülerin Türkiye girişleri bu kadar serbest olmadığı yıllarda bu çay ne olacak?  bunu düşünen var mı acaba  merak ediyorum ?

Geçenlerde Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü’nün aktif iş gücü hizmetleri piyasası programları iş birliği protokolü kapsamında yürütülen “Yaş Çay Bizim İşimiz” projesi yeterli sayıda işçi bulunamadığından hayata geçirilemedi.

Ne hazindir ki, Trabzon Valisi Abdil Celil Öz, ilçe Kaymakamları, Çaykur, İş-Kur ve Belediye Başkanları’nın da destek verdiği projeye, 2016 yılı başında pilot bölge seçilen Of’ta start verilecekti. Bölge insanı rahat bir  işte ve kolay para kazanmanın  peşine oldukları için insan gücü bulunamadı ve proje yattı .

Bu işin yatmasında  özellikle İş kur üzerinden belediyeler ve diğer il özel idare vs  işe yerleştirilen  toplum destekli  projenin de etkili olduğu söyleniyor .

 


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


ANKET

Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?

yukarı çık